Thăm nhà máy làm Pinball cuối cùng trước khi 'tuyệt chủng'
Trong khu vực xưởng rộng 4.000 m2, người ta liên tục nghe thấy tiếng leng keng của búa, kìm vặn ốc, tiếng chuông reo, nồi hơi thổi phì phì và âm thanh của những viên bi thép bật không ngừng nghỉ. Đó là quang cảnh ở Stern Pinball, nhà máy sản xuất hệ thống game thùng Pinball cuối cùng trên thế giới.
>Chiếc máy Pinball với phần vỏ trong suốt
|

|
| Gary Stern, ông chủ của nhà máy Stern Pinball.. |
Tưởng như sự náo nhiệt trong xưởng chế tạo tại Chicago (Mỹ) này thể hiện sức sống của cả ngành công nghiệp máy game thùng hiện đại trên thế giới. Nhưng không phải, Stern Pinball đang ở những tháng ngày thoi thóp cuối cùng của cuộc đời, cố vớt vát lại phần nào ánh hào quang dần tắt.
Chicago từng là kinh đô của các khu phát triển máy game Pinball với hàng chục nhà máy ngày đêm vận hành hết công suất. Giờ đây, chỉ có Stern còn tồn tại. Tuy nhiên, sản lượng Pinball cũng đang ngày càng tụt giảm. Ngày xưa mỗi năm hãng này cho ra lò 27.000 máy, nhưng giờ đây chỉ có thể làm được 10.000.
Nguyên do chẳng có gì khó hiểu. Nền công nghiệp máy tính bùng nổ, phát triển chóng mặt, tạo ra cả một "nền văn hóa" giải trí tại gia. Game video thôn tính thế giới vui chơi. Điều đó là nỗi đau của tất cả những ai hoài cổ, luôn mơ về thời hoàng kim của máy game thùng.

|
| Nhân viên kỳ cựu Jovita Maravilla đang gắn dây dẫn lên máy. |
"Tại sao người ta lại vừa chơi game trên điện thoại lại vừa viết thư điện tử, tôi thường tự hỏi như vậy?", Tim Arnold, người điều hành một khu chơi máy thùng vào những năm 1970 (thời kỳ đỉnh cao của Pinball) và vừa mở lại một Hội trường danh vọng Pinball phi lợi nhuận ở Las Vegas, nói. "Nguyên nhân dẫn đến cái chết của Pinball không phải vì người ta không yêu quý nó nữa, mà là vì chẳng còn chỗ nào cho nó tồn tại".
Trong xưởng ở Stern, hàng trăm công nhân vật không ngừng kéo, vặn dây màu, khoan lỗ trên vỏ thùng gỗ, vặn ốc và lắp bóng đèn, tay đánh bóng...
Dù có xuất xứ từ những bàn bóng lỗ "bagatelle" từ những năm 1800, Pinball chưa bao giờ là những chiếc máy đơn giản. Mỗi hệ thống cần tới hàng trăm mét dây dẫn và 3.500 chi tiết lớn nhỏ, tiêu tốn 32 giờ để chế tạo, khoảng thời gian, mà theo cách nói của chủ tịch Gary Stern, là lâu hơn cả sản xuất xe ôtô Ford Taurus.
|

|
| Eddie Hivo, 29 tuổi (bên trái) và Fernando Herrera, 21, đang kiểm tra lại chất lượng vận hành của dây, đèn và các bộ phận khác trước khi lắp vào vỏ gỗ. |
Ông Stern, nhà tư bản cuối cùng của thế giới máy game Pinball, là một quý ngài tóc trắng 62 tuổi với tác phong nhanh nhẹn, miệng nói liên tục, không ngừng nhai kẹo trong văn phòng và gần đây mới gãy một xương sườn khi trượt tuyết ở Colorado.
Cha của ông, Samuel Stern, cũng đã dành cả đời để kinh doanh máy Pinball, khởi nghiệp từ năm 1930 khi phiên bản đầu tiên của thể loại game này được sản xuất hàng loạt. Hàng chục công ty khác đã ra đời sau đó và chen chân vào ngành chế tạo Pinball.
"Mọi người đều nghĩ đây là một game đơn giản", Roger Sharpe, người nghiên cứu nhiều nhất về Pinball, nói. "Nhưng trên thực tế, đây là những trò chơi rất tinh vi và bạn khó có thể dừng khi đã bắt đầu".

|
| Hortensia Zavalaleft, nhân viên bộ phận dây dẫn. |
Tuy nhiên. ngay cả ông Stern giờ đây cũng thừa nhận nhu cầu máy Pinball đang giảm mạnh. Vẫn có nhiều người yêu thích trò chơi, Hiệp hội Pinball quốc tế vẫn hoạt động và theo sát bảng xếp hạng người chơi trên thế giới, nhưng gần như game không thu hút được người mới.
Các quầy hàng, quán rượu, sàn bowling không còn nhập máy trò chơi này nữa. Một nửa sản lượng máy mỗi năm của Stern (giá 5.000 USD mỗi máy), vốn được các hãng phân phối tranh mua, giờ được các chủ gia đình mua lại. Còn lại các hệ thống khác được xuất khẩu sang Pháp, Đức, Italy và Tây Ban Nha.
Trong 10 năm tới, Stern dự đoán công ty của ông vẫn sẽ còn đó và chế tạo Pinball. Nhưng 50 năm? chẳng ai dám chắc.

|
| Quang cảnh một bộ phận trong nhà máy. |
|

|
| Kiếm tra lần cuối trước khi chuyển hàng. |

|
| Stern cố gắng làm cho máy Pinball tương thích với nhiều đơn vị tiền tệ khác nhau, bao gồm cả Euro. |
An Khuê (bài và ảnh The New York Times)