Cuộc sống rẻ mạt của một 'dân cày'
Lúc này đang là 11 giờ đêm, khi ca tối mới qua được 3 và còn đến 9 tiếng nữa mới kết thúc, Lý Kỷ Văn mình trần ngồi hút thuốc như ống khói trong không gian nhỏ hẹp của căn phòng làm việc được thắp thứ ánh sáng ảm đạm của đèn huỳnh quang. Mắt anh như không chớp dán chặt vào màn hình game trước mặt.
![]() |
| "Nông dân" Đông Hoa trước khi hết ca. |
Trên cái màn hình nhỏ ấy, hình ảnh những triền núi phủ đầy rừng cây, thấp thoáng đâu đó những chú hươu vừa gặm cỏ vừa nhìn ngơ ngác cùng vài tòa thành đổ nát nơi các chiến binh pháp sư đang trú ngụ. Văn, đúng hơn là nhân vật phù thủy của anh, đã tìm diệt các pháp sư đó từ 8 giờ tối, tay liên tục nhấp chuột vào các thi thể nhân vật nối tiếp nhau đổ xuống trước mặt mình để nhặt lấy vài chục đồng vàng ảo hoặc mấy món binh khí rớt ra.
12 tiếng đồng hồ mỗi đêm, 7 đêm một tuần với chỉ 1 hoặc 2 lần nghỉ trong tháng, đó là công việc mà Văn, một thanh niên ở Nam Ninh, Trung Quốc, làm để kiếm sống. Trò chơi tạo ra đồng tiền cho anh và bao nhiêu thanh thiếu niên khác ở đây là World of WarCraft.
Hơn 9 triệu người trên toàn thế giới chơi World of Warcraft, bất cứ khi nào Văn đăng nhập vào môi trường ảo này, có đến hàng trăm nghìn người khác cũng đã ở đó tự lúc nào. Họ chia sẻ thế giới ảo với anh, tìm về các tòa thành để bán đồ kiếm được sau những cuộc chinh chiến hoặc lang thang đâu đó như Văn để tìm giết kẻ thù kiếm vàng. Tất cả các game thủ World of WarCraft đều cần vàng. Hầu hết số vàng được dùng để trả cho những món đồ có sức mạnh khủng khiếp trong game khiến nhân vật của họ dễ dàng đánh bại quái vật và lên cấp độ.
Và cũng chỉ có 2 cách để người ta kiếm được tiền ảo: sử dụng hàng giờ lang thang trong game để lượm tiền hoặc trả tiền thật cho người khác làm thay họ việc đó. Sau mỗi ca trực, Văn báo cáo kết quả thu được đêm đó cho người giám sát. Cuối tuần, giống như 9 game thủ khác, anh sẽ được trả tiền công. Cứ 100 đồng vàng thu về, Văn đổi được lấy 10 tệ, khoảng 21.000 đồng Việt Nam. Tính ra mỗi giờ 'đi cày' của Lý Kỷ Văn có giá trên dưới 5.000 đồng.
Người chủ của Văn, sau đó có thể bán 100 gold với số tiền 50.000 cho các chủ thầu. Còn người thầu sẽ tìm khách hàng ở Mỹ hoặc châu Âu để kiếm 320.000.
Khoảng không nhỏ hẹp mà Văn và các 'đồng nghiệp' của mình làm việc (2 căn phòng, một cho "nông dân" và một cho người quản lý) cùng phòng ngủ tập thể... là nơi mỗi năm có thể kiếm ra được đến 1,3 tỷ đồng.
Người ta ước tính có đến hàng nghìn cơ sở cày vàng như vậy ở Trung Quốc, thường do chính các công ty game của nước này mở ra và điều hành. Số lượng nhân công như Văn có thể lên đến 100.000 người. Họ chính là tầng lớp lao động chính đã tạo ra một ngành thương nghiệp tài sản ảo có giá trị mỗi năm là 1,8 tỷ USD. Tên gọi một cách lịch sự của những cơ sở này là xưởng game, nhưng với game thủ trên toàn thế giới, chúng quen được biết đến với cái tên: trại cày vàng. Trong khi Internet đã tạo ra hàng đống nghề nghiệp quái lạ trong những năm qua, thì khó ai có thể tưởng tượng nổi việc 'cày game' lại trở nên phổ biến và rẻ mạt đến như thế tại quốc gia đông dân nhất thế giới.
|
| Cảnh trong một trại cày. |
Trên thế giới hiện đã có cả trăm game MMORPG, và ở thế giới ảo nào, người ta cũng phải dùng đến một đơn vị tiền tệ nhất định, trong World of Warcraft là gold, trong Lineage II là Adena, trong Final Fantasy XI là gil... Và cứ ở đâu có tiền ảo, ở đó có dân cày online.
Từ những ngày đầu tiên trong lịch sử MMO, đã có nhiều game thủ sẵn sàng trả tiền thật để đổi lấy thành quả của người khác. Bất chấp luật lệ nghiêm ngặt trong hầu hết các trò chơi, vẫn luôn có người sẵn lòng bán. Hiện tượng bán đồ ảo lấy tiền thật được gọi là 'real-money trading', hay RMT, đã bắt đầu xuất hiện trên eBay từ cuối thập niên 1990, qua hình thức đấu giá.
Cho đến tận gần đây, eBay vẫn là thiên đường của những thương vụ kiểu này trong tất cả các thể loại game trực tuyến, từ dạng chặt chém như EverQuest, WoW cho đến du hành không gian như Eve Online và xã hội tự do như Second Life. Tất cả chỉ chấm dứt vào tháng 1/2007, khi eBay cấm các loại hình RMT được phép thực hiện... Nhưng từ đó, các trang web giao dịch khác như IGE, BroGame và Massive Online Gaming Sales... lại nở rộ.
Chính vì lẽ đó, giờ đây, người ta không còn có thể phân biệt được giữa một trại cày vàng ở Trung Quốc với các nhà máy sản xuất đồ chơi rẻ tiền hoặc dệt may... Tất cả đều có sự tương đồng, từ lương, phụ cấp, chỗ ở, ca kíp và không có kỳ nghỉ cuối tuần....
Giống như phần lớn công nhân trên lãnh thổ Trung Quốc, giới cày vàng cũng đều là dân di cư. Lý Kỷ Văn chuyển đến Nam Ninh từ một vùng quê nghèo hơn nhiều. Ở tuổi 30, anh đã không còn trẻ để làm cái nghề này nữa và cũng biết điều đó. Anh hy vọng có thể cưới một cô gái, bắt đầu cuộc sống gia đình, nhưng không thể làm điều đó với mức thu nhập hiện tại, vốn chẳng hơn gì so với đồng lương anh kiếm được từ việc làm trước đó là sửa ôtô. Việc được miễn phí tiền nhà cũng đồng nghĩa với việc chi tiêu của Văn không nhiều, chỉ là thức ăn, thuốc lá, tiền xe buýt, tiền ra quán Internet để giải trí... Nhưng ngay cả như vậy, anh cũng khó có thể dành dụm. "Để tiết kiệm, anh sẽ phải chắt bóp rất nhiều".
Tâm Anh (tin và ảnh The New York Times)
(Còn tiếp)