EmailPrint

Lịch sử game (phần 17): 'Cục cưng' Xbox của Microsoft

Xbox của Microsoft là máy chơi game chuyên dụng của thời kỳ thứ 6, được phát hành lần đầu tiên vào ngày 15/11/2001 ở Bắc Mỹ và Puerto Rico, sau đó vào ngày 22/2/2002 ở thị trường Nhật Bản, 14/3/2002 ở châu Âu. Xbox cũng là mốc đánh dấu lần đầu tiên Microsft đầu tư vào vũ đài console.

Trước đó ho mới chỉ cộng tác với Sega để làm hệ điều hành Windows CE cho máy Dreamcast.

Quá trình phát triển máy

Xbox mới đầu được một nhóm nhỏ thiết kế, trong đó có Seamus Blackley, một nhà vật lý phân tử đồng thời là một nhà phát triển game. Những lời đồn đại về một chiếc console của Microsoft bắt đầu nổi lên từ cuối năm 1999, sau những cuộc phỏng vấn với Bill Gates. Ông cho rằng thiết bị chơi game/đa phương tiện là rất cần thiết trong thời đại giải trí kỹ thuật số. Vào ngày 10/3/2000, “dự án Xbox” cũng đã được hãng khẳng định một cách chính thức.

Một số người cho rằng Xbox là một cách Microsoft kiếm tiền trên thị trường game đang tăng trưởng mạnh mẽ vì thị trường cho PC đã chững lại sau khi thời kỳ dot.com sụp đổ. Theo cuốn sách Smartbomb của tác giả Heather Chaplin và Aaron Ruby, thành công vang dội mà PlayStation đạt được đã khiến Microsoft lo ngại. Thị trường máy chơi game chuyên dụng có vẻ như đe dọa khoản lợi lộc của PC mà Microsoft từng nắm giữ. Hơn thế nữa, đầu tư vào console, Microsoft cũng tiến một bước trong việc đa dạng hóa dòng sản phẩm của mình vì đến thời gian đó họ mới tập trung nhiều vào lĩnh vực phần mềm.

Xbox đã trở thành một tiêu chuẩn mới khi so sánh cấu hình với PC. Sản phẩm này thậm chí còn tạo ra trào lưu sử dụng công nghệ chơi game cao cấp, sử dụng các vi xử lú đồ họa đỉnh cao như GeForce 3, một cổng Ethernet tích hợp và hệ giải mã âm thanh kỹ thuật số Dolby Digital 5.1.

Quá trình phát triển trò chơi Xbox

Sau khi Xbox được phát hành hồi tháng 11/2001, rất nhiều trò chơi dành cho máy cũng được tung ra cho kịp “thời vụ”. Đạt được thành công lớn nhất trong các phần mềm Xbox là Halo: Combat Evolved, một game được đón chào nhiều nhất và bán chạy nhất của năm đó. Cho đến giờ đây Halo vẫn là trò chơi giữ được phong độ tốt trên nền máy này. Các game thành công khác bao gồm NFL Fever 2002, Project Gotham Racing và Dead or Alive. Tuy nhiên, thất bại của một số trò chơi của vài đối tác bên thứ nhất như Fuzion Frenzy và Azurik: Rise of Perathia đã làm hỏng danh tiếng của Xbox hồi mới đầu.

Mặc dù có được sự hỗ trợ rất mạnh mẽ của các đối tác thứ ba, nhiều game hồi ban đầu dành cho Xbox đã không tận dụng được hết ưu thế về phần cứng của máy mà chỉ cho thêm vài tính năng hoặc thể hiện một số nổi trội về đồ họa để so sánh với bản dành cho PS2. Chính điều này đã làm nhạt nhòa đi một trong những đặc điểm là thế mạnh bán hàng của Xbox. Cuối cùng, Sony đã “phản đòn” Microsoft bằng cách ký hợp đồng độc quyền sản xuất các trò chơi nổi đình nổi đám như loạt Grand Theft Auto và Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty (phiên bản này được đánh giá rất cao với 9,6/10 điểm trên trang Gamespot và chỉ dành cho PS2).

Vào năm 2002 và 2003, một số trò chơi mới đã giúp cho Xbox xốc lại tinh thần và tạo sự khác biệt đối với PS2. Dịch vụ chơi trực tuyến Xbox Live đã được tung ra với các game hấp dẫn như MotoGP, MechAssault và Ghost Recon. Một số đầu mục thuộc hàng bán chạy nhất và được tán dương nhiều nhất đã xuất hiện như Tom Clancy's Splinter Cell, Ninja Gaiden và Star Wars: Knights of the Old Republic. Bản hợp đồng độc quyền của hãng Take-Two Interactive với Sony đã được sửa đổi để các phiên bản Grand Theft Auto III, Grand Theft Auto: Vice City cùng các bản kế tiếp cũng được phát triển cho Xbox. Thêm vào đó, nhiều nhà phát hành game khác cũng lao vào trào lưu phát hành bản game cho Xbox song song với bản game cùng tên dành cho PS2, chứ không trì hoãn vài tháng như trước.

Đến năm 2004, Halo 2 lập kỷ lục là trò chơi thu về doanh thu lớn nhất trong lịch sử làng giải trí điện tử và là phiên bản rất thành công trên dịch vụ Xbox Live. Vào năm này, Microsoft và hãng phát hành Electronic Arts đã ký kết hợp đồng để đưa những trò chơi hay lên mạng trực tuyến này. Vào năm 2005, những cái tên được ngóng đợi từ lâu như Doom 3, Half-Life 2 và Far Cry Instincts đã được tung ra thị trường.

Xbox Live

Vào tháng 11/2002, Microsoft giới thiệu dịch vụ chơi game trực tuyến mang tên Xbox Live, cho phép những người đăng ký sử dụng có thể tung hoành trên mạng với những trò chơi dành riêng cho hệ máy này. Họ có thể đối đầu trực tiếp với các game thủ khác trên khắp thế giới và tải về ổ cứng của máy những trò chơi mới. Dịch vụ này chỉ hoạt động với mạng băng thông rộng. Đã có hơn 250.000 người đăng ký sau hai tháng triển khai Xbox Live. Vào tháng 7/2004, Microsoft tuyên bố dịch vụ của họ đạt đến con số 1 triệu thuê bao và đến tháng 7/2005, con số này tăng lên đến 2 triệu.

Miếng bánh thị phần

Một số nhà phân tích mới đầu cho rằng Xbox sẽ cho phép Microsoft mở rộng được sự thống trị của mình trên thị trường phần mềm PC sang console. Tuy nhiên, tính đến tháng 2/2005, các ước đoán cho thấy thị phần của Xbox trên thị trường máy chơi game chuyên dụng thế giới chỉ đạt được kết quả khiêm tốn, chỉ nhỉnh hơn GameCube của Nintendo một chút và còn xa mới đuổi kịp PS2. Theo số liệu của hãng, Microsoft đã xuất xưởng được 25 triệu máy đến tay những đại lý bán lẻ trên khắp thế giới, tính đến cuối năm 2005. Con số này của GameCube là 18,5 triệu bà PS2 là 90 triệu. (Sau khi Xbox không được sản xuất nữa do xuất hiện Xbox 360, GameCube bán được 19,8 triệu máy và PS2 đạt con số 100 triệu).

Xbox có được thành công lớn nhất ở trên thị trường Bắc Mỹ với khoảng 13,5 triệu máy được bán ra và đây cũng là nơi mà có một thời gian Xbox vượt được PS2. Còn ở châu Âu, thị phần của Xbox hiện tại đang vượt GameCube nhưng vẫn bị tụt lại đằng sau PS2. Còn ở thị trường Nhật Bản, chiếc máy đến từ trời tây này không thuyết phục được giới game thủ xứ hoa anh đào. Microsoft đã không thể có đủ các nhà phát triển bản địa để đáp ứng “khẩu vị” của game thủ Nhật. Hơn thế nữa, chiếc máy Xbox cồng kềnh cũng làm cho người Nhật thấy ngại.

Theo các văn bản nội bộ của Microsoft thì hãng đã đầu tư 4 tỷ USD để phát triển Xbox từ 2001 đến 2005. Nhưng Xbox đã trở thành dòng máy dẫn đầu về thua lỗ. Sự thua lỗ này còn bị khoét sâu hơn khi giá máy phải giảm xuống để cạnh tranh với PS2. Microsoft dự đoán rằng họ sẽ không được lợi nhuận nào từ Xbox trong vòng ít nhất 3 năm và cuối cùng dự đoán đó đã đúng. Microsoft Game Studios, một công ty con chuyên về phát triển game Xbox của hãng, mới có một quý có lãi vào đầu năm 2005 nhờ thành công của Halo 2.

Thiên Bình

Còn nữa