EmailPrint

Những định kiến về game online

Sự xuất hiện của game online mùa hè năm 2005 được báo giới gọi là "cơn bão". Sức hút và ảnh hưởng của nó đã trở thành hiện tượng xã hội, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng. Nhiều định kiến xung quanh loại hình giải trí mới này xuất hiện, nhưng không phải tất cả đều đúng.

Vào thời điểm 2 năm trước, game thủ chỉ có một sự lựa chọn là lục địa MU để tung hoành, thì đến nay, có rất nhiều đất cho họ thi thố. Một loạt game mới: PTV - Giành lại miền đất hứa và MU - Xứng danh anh hùng của FPT Communication, Võ lâm truyền kỳ của VinaGame, Con đường đế vương của VASC đều chọn mùa hè 2005 để ra mắt. Tiếp xúc với hình thức giải trí công nghệ cao này, nhiều gamer bị lôi cuốn vào thế giới ảo. Những hậu quả không tốt xuất hiện khi game thủ quên mất cuộc sống thực tại của mình. Hậu quả do tác động của game online tuy chưa lớn, nhưng là những tiếng chuông cảnh báo trước những ảnh hưởng của một hiện tượng xã hội mới nảy sinh. Nếu nhìn nhận một cách thẳng thắn, game không quá khủng khiếp như mọi người tưởng.

1. Trong game nhiều cảnh bạo lực

Bạo lực hay trường ca về lòng dũng cảm?

"Game online rất bạo lực, nó làm chúng ta tốn rất nhiều tiền bạc, thời gian, trí óc, sức khỏe", một bạn có nickname trankhanh trên diễn đàn báo Tuổi Trẻ viết. Đây cũng là nhận xét của một số bạn đọc khi tham gia thảo luận tại diễn đàn trên. Thực tế cho thấy vấn đề không hẳn như vậy.

Game online dành cho nhiều lứa tuổi, và các nhà sản xuất đã tính toán rất kỹ khi phát hành, hoàn toàn không có những cảnh sex hoặc bạo lực. Những cuộc thi đấu tay đôi trong game online dù có, nhưng không được mô tả chi tiết với những cảnh máu me đầm đìa như các game hành động. Đặc biệt một số game hạn chế tối đa việc giết chóc bằng cách bỏ chế độ người đánh người (PvP) tại hầu hết các bản đồ, chỉ dành ra 1 khu vực để giải quyết “ân oán riêng tư”. Bên cạnh đó, các nhà cung cấp game cũng có những hình phạt rất nặng đối với những sát thủ trong game để hạn chế những cuộc tàn sát. Một ít game online thuộc dạnh nhập vai bắn súng (3D shooter) như GunZ Online cho phép người chơi tìm diệt nhau như trong game Half Life trước đây, nhưng game này không được các nhà cung cấp Việt Nam chú ý. Cảnh sex trong game online hoàn toàn không có.

Như vậy, việc tiếp xúc với game online không luôn đồng nghĩa với việc tiếp xúc với bạo lực và sex.

2. Chơi game tốn nhiều thời gian

Điều này đúng... một nửa, và chỉ đúng vào những thời điểm sơ khai như hiện nay. Tâm lý nôn nóng khiến các game thủ lao vào những cuộc chiến ngày đêm thu nhặt kinh nghiệm để nhân vật đạt được cấp độ cao. Và đây có lẽ là nguyên nhân của hầu hết những rắc rối cho game online.

Tuy nhiên, ngồi lì là một phương pháp tồi để luyện nhân vật và một mình luyện một nhân vật rất khó đạt được đẳng cấp cao. Những cao thủ có kinh nghiệm thường tổ chức thành nhóm và luyện chung một vài nhân vật sẽ giúp thời gian online của nhân vật đó nhiều hơn, nhanh chóng lên cấp hơn. Ngoài ra, phân bố điểm cho những thuộc tính của nhân vật đóng vai trò quan trọng, liên quan đến chiến thuật của mỗi người chơi. Điều này được minh chứng trong Võ Lâm Truyền Kỳ khi Võ Lâm Minh chủ không phải là nhân vật có cấp độ cao nhất. Danh tiếng và cách cư xử của nhân vật cũng quan trọng không kém gì cấp độ và sức mạnh.

Game online là cuộc chơi dài, và nôn nóng thành công trong một thời gian ngắn là điều không tưởng. Những nhóm chơi chung nhân vật đã phổ biến, thậm chí cả dịch vụ luyện nhân vật thuê. Vì thế, trong một thời gian nữa, giải pháp cho sự "tốn thời gian" của game online sẽ có lối ra mà không cần đến những biện pháp của nhà cung cấp.

3. Game online có hại cho trẻ em

Liệu khung cảnh thanh bình này có tác hại đối với các em?

"Bên cạnh đó, mấy ai biết rằng chơi game trong thời gian lâu ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển trí não, đặc biệt là các em trong độ tuổi cấp sách đến trường, chơi game khiến cái ngăn tủ dành cho sách vở của các em bị thu hẹp, chơi game làm tính tình các em biến đổi, các em trở nên già đời, trở nên chua ngoa, cố chấp và đặc biệt lì lợm đến lạ thường", thành viên có nick trhoanglan trên diễn đàn báo Tuổi Trẻ phát biểu. Rất tiếc rằng ý kiến trên không toàn diện. Nếu chơi game lâu, hay đúng hơn là ngồi máy tính lâu sẽ gây ra những tác hại không chỉ đối với trẻ em mà còn đối với người lớn bởi những ảnh hưởng của máy tính. Nhưng những tác động về tâm lý như "già đời hơn", "chua ngoa", "cố chấp", "lì lợm đến lạ thường" thì chưa có nghiên cứu nào chứng minh cả. Game là hình thức giải trí, vậy nếu chỉ dừng ở mức độ này có thể phát huy được nhưng yếu tố tích cực. Khá nhiều cao thủ trong game hiện đang là những học sinh giỏi, những đứa con ngoan. Đơn cử như "đế vương" ArchDevil, người dẫn dắt clan HCM lên nắm quyền trong Bless Castle game PTV, hiện đang là học sinh giỏi trường chuyên Lê Hồng Phong, đoạt giải 3 Tin học Tp. Hồ Chí Minh. Phong cách kiên định, phán đoán trầm tĩnh, chắc chắn của cậu học sinh này có thể phản biện được thành kiến của những người vẫn cho rằng tín đồ game online là những kẻ ốm o, thiếu quyết đoán và bị tách rời khỏi đời sống thực của xã hội.

Môi trường trong game online có nội dung được thiết kế dựa trên một truyền thuyết nào đó, có cốt truyện và mang một tư tưởng anh hùng để các nhân vật trong game khẳng định. Hệ thống chat để giao lưu trong game được quản lý nghiêm ngặt bởi các GM (game master - người quản lý game) tránh các hành vi nói tục chửi bậy, kích động, v.v... Những hình phạt như cấm khẩu (không chat được với ai), khoá tài khoản là biện pháp của GM trừng trị những ai cố làm hỏng môi trường đó.

Ý kiến một thành viên có nick Nhan Khuong trên diễn đàn Tuổi Trẻ nêu: "Nếu bạn thấy những đứa em gái của tôi chơi game online Võ Lâm Truyền Kỳ, chắc hẳn bạn sẽ giật mình vì chúng thật sự quá cuồng nhiệt và thích thú. Nhưng cuồng nhiệt ở đây không phải là luyện đêm luyện ngày, luyện đến bỏ ăn bỏ ngủ. Bạn biết không, chúng hiện đang học lớp 9, và là lớp chuyên Hoá của trường. Năm học trước chúng đạt hạng 3, hạng 7 toàn trường và đều là học sinh giỏi cấp thành phố. Năm học mới đến, chúng phải đi học từ sáng đến tối, suốt cả tuần. Máy tính ngay đó, có nối mạng sẵn sàng, ba mẹ thì thường xuyên vắng nhà, vậy mà chúng chỉ chơi vào mỗi tối thứ bảy và buổi sáng Chủ Nhật. Và lúc chúng chơi, tôi thật sự thấy một niềm hạnh phúc không thể tả được, không khí rất vui vẻ, suốt mấy tiếng chỉ toàn là tiếng cười".

Việc có thể khẳng định game online có lợi hay hại cho người chơi phụ thuộc rất nhiều vào chính ngươi chơi game. 

4. Game online là thứ nhảm nhí

"Khi rảnh, tôi chơi game online vì không có máu me..."

Rất sai. Ngay từ khi máy tính còn ở thời điểm sơ khai, người ta đã tìm ra những phương pháp để thư giãn với nó. "Cho dù cuộc sống có rất nhiều thứ phải làm, nhưng giải trí là nhu cầu quan trọng. Khi rảnh, tôi chơi game online vì trong đó không có máu me be bét, con gái mà. Pritess (một nhân vật trong game) của tôi được 5x rồi đấy", chị Nguyễn Thanh Trà (Phòng Truyền thông, UNICEF Việt Nam, Hà Nội), chia sẻ.

Ngoài giải trí, nhiều thứ xuất phát là game được ứng dụng trong cuộc sống. Những game mô phỏng máy bay đã được đưa vào các khoá huấn luyện phi công. Một số game chiến thuật được quân đội Mỹ sử dụng để giảng dạy cho binh sĩ. Chúng ta có thể tìm thấy nhiều game dành cho việc làm quen với máy tính, cách rê chuột, bấm phím, v.v… Khả năng suy đoán và óc chiến thuật là những yếu tố nhiều game đòi hỏi. Mới đây, chính phủ Singapore tạm hoãn nghĩa vụ quân sự cho một game thủ để anh ta hoàn tất tham gia đội tuyển game đi thi đấu.

Qua 4 định kiến về game online nói trên, có thể nhận thấy rằng phần lớn xuất phát của những quan điểm này đều từ sự quá ham mê của game thủ mà ra. Thời gian vừa qua là lần đầu tiên giới trẻ trong nước được tiếp xúc rộng rãi với game online nên sự say mê thành "cơn bão" là điều tất nhiên. Những việc tương tự cũng từng xảy ra trước đây như đối với brick game (máy chơi game xếp hình cầm tay của Trung Quốc), karaoke, phim chưởng Hồng Kông, v.v... Hiện nay, có nhiều ý kiến khá gay gắt đối với game online, thậm chí đòi dẹp bỏ loại hình giải trí này. Biện pháp này xem ra bất khả thi và khá thiển cận. Thứ nhất, nếu dẹp bỏ game online, các nhà cung cấp trong nước không được hoạt động, nhưng game thủ vẫn có thể chơi game từ những nhà cung cấp nước ngoài. Game online không phải là như một món hàng vật chất có thể bắt, tịch thu hay ngăn cấm được. Lúc này, người chơi sẽ bị thiệt thòi bởi không được hưởng những dịch vụ chăm sóc của nhà cung cấp, đồng thời mất đi một khoản thu khổng lồ từ ngành công nghiệp mới này. Theo ước tính, doanh thu từ thị trường game online của Trung Quốc năm 2004 là 517 triệu USD, và năm 2005 là 818 triệu USD (nguồn CNNIC và iResearch 2004).

Thứ hai, dẹp bỏ chỉ là biện pháp kiểu "phạt ngọn" chứ không giải quyết tận gốc rễ vấn đề. Điều cần làm là những biện pháp giáo dục, nâng cao ý thức của người chơi coi game là phương tiện giải trí chứ không phải mục đích sống. Đối với những em nhỏ, việc quản lý của cha mẹ là rất cần thiết. Hiểu đúng về game và chọn game cho con chơi cũng quan trọng như "chọn bạn mà chơi" vậy. Nếu sự ngăn cấm đối với các em quá cứng nhắc sẽ gây ra tình trạng lén lút đến những tiệm game, điểm Internet Cafe, là những nơi tụ tập nhiều thành phần, và rất khó nói được các em . Đối với lứa tuổi thanh niên và lớn hơn, nếu coi giải trí là mục đích sống thì cho dù là loại hình giải trí nào, người đó cũng trở thành nạn nhân của chứng nghiện tiêu cực. Cựu vô địch cờ vua thế giới Anatoly Karpov đã nói "Cờ là cả cuộc đời tôi, nhưng cuộc đời tôi không phải chỉ có cờ". Chúng ta yêu game, nhưng cuộc sống không chỉ có game.

B.H.H.