EmailPrint

Lịch sử game (Phần 1): Thời kỳ phôi thai

Game đã đi vào từ điển từ lâu và có nhiều nghĩa trong tiếng Anh. Nhưng có lẽ người Việt khi nghe đến chữ game đã hình dung ngay ra những cảnh bắn nhau "chíu chíu" trên màn hình, những cậu bé tay lăm lăm bộ điều khiển, chuột và bàn phím... Đơn giản là hình thức giải trí này đã xâm nhập thế giới với sức lôi cuốn đặc biệt...

Ngành công nghiệp game non trẻ đã làm cho kinh đô điện ảnh Mỹ Hollywood phải hậm hực vì doanh thu của họ đang bị "lấn lướt" với 10 tỷ USD/năm. Vậy đâu là động lực của sự phát triển thần tốc như thế? Hãy đi vào thế giới huyền ảo này và khám phá lịch sử của nó.

Vào thuở "sơ khai" của ngành game, những tên tuổi hay được nhắc tới là Ralph Baer, A.S. Douglas, Willy Higinbotham và Steve Russell.

Năm 1951, chàng kỹ sư trẻ Ralph Baer được giao nhiệm vụ thiết kế một chiếc tivi thuộc loại cao cấp nhất để gây cú sốc trên thị trường. Đây không phải là việc khó khăn với Baer, nhưng anh chàng đầy ý tưởng này muốn vượt lên những gì đã có và thế là một sáng kiến loé lên trong đầu anh: phải đưa một trò chơi gì đó vào máy truyền hình. Tất nhiên lúc đó anh không mường tượng chính xác được đó là loại game gì và ông chủ của anh ở Loral Electronics (New York, Mỹ) không ủng hộ. Phải đến 18 năm sau, ý tưởng của anh mới biến thành sự thực. Năm 1966, Ralph Baer, lúc này đang làm việc cho Sanders Associates, đã tạo ra Chase,  một trò chơi video đơn giản có thể chơi trên một tivi tiêu chuẩn. Game bao gồm 2 điểm nhỏ hình vuông có thể được hai người chơi di chuyển trên màn hình theo hai hướng để đuổi nhau.

Baer tiếp tục phát triển game và vào năm 1968, anh có được một mô hình tivi có thể chơi một số trò khác nhau, trong đó có các game đánh bóng bàn và một loại súng đồ chơi có khả năng phân biệt điểm sáng trên màn hình để người chơi bắn vào bia.

Vào năm 1952, A.S. Douglas đã phát triển trò chơi OXO, mà tiếng Việt gọi là trò cờ ca-rô, để minh hoạ cho luận văn về sự tương tác của con người với máy tính. Game được chơi trên máy tính EDSAC "cổ lỗ sỹ", dùng đèn ca-tốt để thể hiện đồ hoạ và đây cũng là game đồ hoạ đầu tiên chạy trên máy tính.  

Nhiều người cho rằng chính Willy Higinbotham mới là người phát minh ra trò chơi video với Tennis For Two vào năm 1958. Sản phẩm này chạy trên máy đo sóng điện từ (oscilloscope) và được thiết kế để mang lại niềm vui cho khách tham quan phòng thí nghiệm quốc gia Broolkaven ở New York (Mỹ). Không giống trò Pong và những game tương tự thuở sơ khai, Tennis For Two thể hiện một bàn đấu bóng được đơn giản hoá. Quả bóng bàn bị trọng lực tác động và phải bay qua một tấm lưới. Trò chơi được tiến hành với hai bộ điều khiển khá cồng kềnh, mỗi bộ được trang bị một nút bấm để bắn bóng qua lưới. Sau đó, ông phát triển trò chơi cho màn hình 15 inch nhưng do không nghĩ là mình "phát minh" ra một cái gì đó nên ông không đăng ký lấy bằng sáng chế.

Nhiều game máy tính sơ khai đã chạy trên hệ thống máy chủ của các trường đại học ở nước Mỹ và được những cá nhân lập trình trong thời gian rảnh rỗi. Tuy nhiên, do máy tính thời đó khá hạn chế nên những game loại này rất ít và dễ bị quên lãng.

Vào năm 1961, một nhóm sinh viên tại Học viện công nghệ Massachusetts, trong đó có Steve Russell, đã phải mất tới 200 giờ để thiết kế trò chơi Spacewar trên máy tính DEC PDP-1 thuộc loại "đời mới" nhất hồi đó. Hai người tham gia sẽ đấu với nhau, mỗi người điều khiển một con tàu vũ trụ có khả năng phóng tên lửa. Một lỗ đen ở giữa sẽ tạo ra trường trọng lực lớn để gây khó khăn cho các game thủ. Trò chơi nhanh chóng được phổ biến trên các máy DEC thế hệ mới và được "bán" thông qua mạng. Được giới thiệu tại Phòng trưng bày khoa học tại Học viện công nghệ Massachusetts năm 1962, đây được đánh giá là game có ảnh hưởng và phổ biến đầu tiên trên thế giới.

Ken Thompson, một trong những nhà phát triển của hãng Multics, đã tiếp tục phát triển hệ điều hành máy chủ GE-645 (thế hệ máy chủ 36 bit do hãng General Electrics sản xuất) sau khi AT&T ngừng cấp ngân quỹ cho hoạt động này. Thực ra, ông muốn chơi một game do chính mình viết có tên Space Travel. Mặc dù trò chơi chưa bao giờ được bán ra thị trường, chính những nỗ lực của ông đã dẫn đến sự ra đời của hệ điều hành UNIX.

Các ý tưởng nhằm thoả mãn nhu cầu giải trí cho đến những sản phẩm "thô kệch" và "ngô nghê" những năm 50, 60 chính là những mầm mống phôi thai đầu tiên cho ngành công nghiệp phần mềm giải trí tương tác lớn mạnh ngày nay.

Thiên Bình

Còn tiếp